Τα τελευταία ανοιχτά ρέματα της Αττικής απειλούνται: Ο Ποδονίφτης στη Νέα Φιλαδέλφεια και η μάχη για τη διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων
Τα τελευταία ανοιχτά ρέματα της Αττικής απειλούνται: Ο Ποδονίφτης στη Νέα Φιλαδέλφεια και η μάχη για τη διατήρηση των φυσικών οικοσυστημάτων
Τα ανοιχτά ρέματα της Αττικής, όπως ο Ποδονίφτης στη Νέα Φιλαδέλφεια, αποτελούν πολύτιμα οικοσυστήματα και φυσικές ασπίδες απέναντι στις πλημμύρες. Η ανάγκη προστασίας τους.
Πόσοι γνωρίζουν ότι ανάμεσα στα Άνω Πατήσια και τη Νέα Φιλαδέλφεια υπάρχει ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα φυσικά τμήματα ποταμού της Αθήνας; Ο Ποδονίφτης, ένα ρέμα με δέντρα, πουλιά, ψάρια και πλούσια βλάστηση, συνεχίζει να αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό μέσα στον αστικό ιστό.
Το ρέμα ξεκινά από την Πεντέλη, διασχίζει περιοχές του βόρειου λεκανοπεδίου, περνά σε αρκετά σημεία υπόγεια και επανεμφανίζεται στη Νέα Φιλαδέλφεια, όπου για περίπου 750 μέτρα διατηρεί τη φυσική του κοίτη μέχρι τη Νέα Χαλκηδόνα, πριν συνεχίσει την πορεία του προς τον Κηφισό.
Παρά τη σημαντική οικολογική του αξία, ο Ποδονίφτης, όπως και πολλά άλλα ρέματα της Αττικής, εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με πιέσεις και παρεμβάσεις που απειλούν τη φυσική του λειτουργία.
Τα ρέματα δεν είναι απλοί αγωγοί νερού
Για δεκαετίες, τα ποτάμια και τα ρέματα της Αθήνας αντιμετωπίστηκαν ως προβλήματα προς «εξαφάνιση». Πολλά καλύφθηκαν, εγκιβωτίστηκαν ή μετατράπηκαν σε τεχνικούς αγωγούς απορροής ομβρίων.
Όμως τα ρέματα αποτελούν πολύτιμες φυσικές υποδομές:
- φιλοξενούν σημαντική βιοποικιλότητα,
- λειτουργούν ως οικολογικοί διάδρομοι μέσα στην πόλη,
- συμβάλλουν στη μείωση της θερμοκρασίας και της αστικής θερμικής νησίδας,
- βοηθούν στην απορρόφηση και συγκράτηση των νερών της βροχής,
- ενισχύουν τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδάτων.
Η εξαφάνισή τους στερεί από την Αττική φυσικές άμυνες απέναντι στις ολοένα συχνότερες έντονες βροχοπτώσεις και πλημμυρικά φαινόμενα.
Από τον Ποδονίφτη μέχρι τα μεγάλα προβλήματα της Αττικής
Η περίπτωση του Ποδονίφτη δεν είναι μοναδική. Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν πολλά ρέματα της Αττικής, όπου η έντονη αστικοποίηση, τα μπαζώματα και οι τεχνικές παρεμβάσεις έχουν αλλοιώσει τη φυσική τους λειτουργία.
Η εμπειρία από περιπτώσεις όπως το ρέμα της Εσχατιάς, τα ρέματα της Μάνδρας και άλλα υδατορέματα της Αττικής δείχνει ότι η υποβάθμιση των φυσικών κοίτων μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους αντί να τους μειώσει.
Η μετατροπή ενός φυσικού ρέματος σε τσιμεντένιο κανάλι μπορεί να επιταχύνει τη ροή του νερού και να μεταφέρει το πρόβλημα σε χαμηλότερες περιοχές.
Η προστασία των ρεμάτων είναι ζήτημα ασφάλειας
Η διατήρηση των τελευταίων ανοιχτών ρεμάτων της Αττικής δεν αποτελεί μόνο θέμα περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Είναι ζήτημα:
- προστασίας από πλημμύρες,
- ποιότητας ζωής των κατοίκων,
- δημόσιας υγείας,
- διατήρησης της φυσικής ισορροπίας μέσα στην πόλη.
Η σύγχρονη προσέγγιση σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις είναι η αποκατάσταση των καλυμμένων ρεμάτων και η επιστροφή τους στη φυσική τους μορφή.
Στην Αττική, αντίθετα, η πρόκληση παραμένει να προστατευτούν ακόμη και όσα τμήματα έχουν επιβιώσει.
Ο Ποδονίφτης στη Νέα Φιλαδέλφεια δεν είναι ένας απλός αγωγός νερού. Είναι ένα ζωντανό οικοσύστημα, ένας φυσικός πνεύμονας και μια σημαντική ασπίδα απέναντι στις πλημμύρες.
Η προστασία του αποτελεί επένδυση για το μέλλον της πόλης.
