Στην Κύπρο η φρεγάτα «Κίμων» και ελληνικά F-16 – Απόφαση ΚΥΣΕΑ μετά τις επιθέσεις

Στην Κύπρο η φρεγάτα «Κίμων» και ελληνικά F-16 – Απόφαση ΚΥΣΕΑ μετά τις επιθέσεις

Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς, μετά τις εξελίξεις στην περιοχή, αποστέλλονται ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις στην Κύπρος.

Όπως γνωστοποίησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, κατόπιν απόφασης του ΚΥΣΕΑ, αποστέλλεται άμεσα η φρεγάτα «Κίμων», καθώς και δεύτερη ελληνική φρεγάτα, τα «Ψαρά», η οποία φέρει το σύστημα «Κένταυρος». Παράλληλα, δύο ζεύγη ελληνικών μαχητικών F-16 έχουν ήδη αφιχθεί στη Μεγαλόνησο και προσγειώθηκαν στη βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο.

Ο κ. Δένδιας αποκάλυψε ότι νωρίτερα τη Δευτέρα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Κυπριακή Δημοκρατία Νίκος Χριστοδουλίδης, ενώ ο ίδιος βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τον Κύπριο ομόλογό του Βασίλης Πάλμας.

«Η Ελλάδα θα συμβάλλει με κάθε δυνατό τρόπο στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ώστε να αντιμετωπιστούν οι απειλές και οι παράνομες ενέργειες στο έδαφός της», υπογράμμισε ο υπουργός, ανακοινώνοντας παράλληλα ότι θα μεταβεί στην Κύπρο μαζί με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Δημήτριο Χούπη για συντονισμό των ενεργειών.

Αναχαιτίσεις drones και συναγερμός

Την ίδια ώρα, δύο drones που κινούνταν προς την κατεύθυνση των βρετανικών βάσεων στο Ακρωτήρι αναχαιτίστηκαν, σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο της Κύπρου. Νωρίτερα ήχησαν σειρήνες στη βάση, ενώ σήμανε συναγερμός και στο αεροδρόμιο της Πάφου, μετά τον εντοπισμό «ύποπτων αντικειμένων» στον εναέριο χώρο.

Σε σχετικό τηλεγράφημα του Reuters γίνεται λόγος για απογείωση μαχητικών και άμεση εκκένωση του πολιτικού αεροδρομίου.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εμπλέκεται στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ωστόσο οι αρμόδιες αρχές παραμένουν σε πλήρη επιφυλακή, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν την ένταση που επικρατεί στην περιοχή, με Αθήνα και Λευκωσία να διατηρούν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας και συντονισμένη στάση απέναντι στις προκλήσεις.

Παρακάτω επισημαίνονται πιο αναλυτικά μερικά από τα χαρακτηριστικά της Task Force των Ενόπλων Δυνάμενων που αναλαμβάνει δράση στην Κύπρο:

Η φρεγάτα «Κίμων» (F-601)

Η φρεγάτα «Κίμων» (F-601), η πρώτη ελληνική φρεγάτα κλάσης FDI HN (Belharra), διαθέτει κορυφαίες δυνατότητες αεράμυνας περιοχής και σημείου, αποτελώντας ένα από τα πιο προηγμένα πλοία στον κόσμο, στον τομέα της κατάρριψης εναέριων στόχων.

Οι κύριες δυνατότητες κατάρριψης βασίζονται στα εξής συστήματα:

1.Αντιαεροπορικοί πύραυλοι Aster 30

Η φρεγάτα είναι εξοπλισμένη με 32 βλήματα Aster 30 B1, τα οποία τοποθετούνται σε 4 κάθετους εκτοξευτές Sylver A50.

Εμβέλεια: Δυνατότητα κατάρριψης στόχων σε αποστάσεις άνω των 120 χιλιομέτρων.

Στόχοι: Μπορεί να αναχαιτίσει μαχητικά αεροσκάφη, UAVs, καθώς και υπερηχητικούς πυραύλους cruise ή αντιπλοϊκούς πυραύλους (anti-ship missiles).

Αεράμυνα περιοχής: Επιτρέπει στο πλοίο να παρέχει προστασία, όχι μόνο στον εαυτό του, αλλά και σε ολόκληρο τον στόλο ή σε μια ευρεία γεωγραφική περιοχή.

2. Ραντάρ SEA FIRE

Το «μάτι» του πλοίου είναι το ψηφιακό ραντάρ ενεργού φασματικής διάταξης (AESA) Thales Sea Fire.

Εμβέλεια έρευνας: Ανιχνεύει στόχους σε απόσταση έως 300 χιλιόμετρα.

Ικανότητα παρακολούθησης: Μπορεί να παρακολουθεί ταυτόχρονα πάνω από 800 στόχους.

Κάλυψη: Διαθέτει τέσσερα σταθερά πάνελ που παρέχουν μόνιμη κάλυψη 360 μοιρών, χωρίς τυφλά σημεία.

3. Σύστημα Εγγύς Προστασίας (CIWS) RAM

Για την αντιμετώπιση απειλών που καταφέρνουν να πλησιάσουν το πλοίο, η ελληνική διαμόρφωση περιλαμβάνει το σύστημα RAM (Rolling Airframe Missile).

Πυρομαχικά: Διαθέτει εκτοξευτή 21 κελιών με βλήματα RAM Block 2B.

Αποστολή: Κατάρριψη εισερχόμενων πυραύλων και drones σε πολύ κοντινή απόσταση (point defense).

4. Λοιπός οπλισμός κατάρριψης

Κύριο πυροβόλο: Ένα ναυτικό πυροβόλο Leonardo 76mm Super Rapid με δυνατότητα βολής εναντίον εναέριων στόχων.

Σύστημα Διαχείρισης Μάχης SETIS: Συντονίζει αυτόματα όλους τους αισθητήρες και τα όπλα για την ταυτόχρονη αντιμετώπιση πολλαπλών επιθέσεων (saturation attacks).

Η φρεγάτα ΨΑΡΑ (F-454) 

Η φρεγάτα ΨΑΡΑ (F-454) διαθέτει ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, που της επιτρέπει να αντιμετωπίζει απειλές από αεροσκάφη, πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροχήματα (drones). Οι δυνατότητες κατάρριψης και εξουδετέρωσης περιλαμβάνουν:

1. Σύστημα Anti-drone «Κένταυρος»

Πρόκειται για την πιο πρόσφατη και επιτυχημένη προσθήκη (ελληνικής σχεδίασης από την ΕΑΒ), η οποία προσφέρει δύο τρόπους εξουδετέρωσης:

Soft Kill (Ηλεκτρονικός Πόλεμος): Παρεμβολή στις συχνότητες ελέγχου και ναυτιλίας των drones, αναγκάζοντάς τα να εκτραπούν της πορείας τους ή να πέσουν στη θάλασσα.

Hard Kill (Κατάρριψη): Εντοπισμός και στοχοποίηση για κατάρριψη μέσω των πυροβόλων του πλοίου.

Πρόσφατη Δράση: Τον Ιούλιο του 2024, στον Κόλπο του Άντεν, η φρεγάτα κατέρριψε δύο drones των Χούθι, και ανάγκασε άλλα δύο να αλλάξουν πορεία.

Σύμφωνα με τον Διευθυντή Ηλεκτρονικών της ΕΑΒ, Κυριάκο Ενωτιάδη ο οποίος έχει μιλήσει στη «Ζούγκλα», ο «Κένταυρος» είναι ένα  πλήρες anti-drone σύστημα αμιγώς ελληνικής κατασκευής, το οποίο έχει επιχειρήσει στην Ερυθρά Θάλασσα κατά των drones των Xούθι της Υεμένης. Στον φακό του Zougla.gr είδαμε την τρίτη του έκδοση, που είναι η τελική με όλες τις αναβαθμίσεις.

«Μπορεί να καλύψει αποστάσεις ανίχνευσης drone πάνω από 150 χιλιόμετρα (early warning) και  καταστολής περί τα 40 χιλιόμετρα. Έτσι δημιουργεί μια πολύ καλή ομπρέλα προστασίας, για τα πλοία μας», λέει ο κ. Ενωτιάδης και προσθέτει:

«Όταν εντοπιστεί το εχθρικό drone από το σύστημα, στη συνέχεια θα αντιμετωπιστεί με soft kill από τον Κένταυρο, είτε με hard kill από τα πυροβόλα του πλοίου. Ο Κένταυρος, ως σύστημα, απενεργοποιεί το drone (jamming) για να μην υπάρχει κορεσμός πυρομαχικών. Μπορεί να τοποθετηθεί σε όλα τα πολεμικά μας πλοία και να δημιουργήσει anti-drone προστασία. Έχει δρομολογηθεί να μπει στις τέσσερις φρεγάτες ΜΕΚΟ, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού τους και περιμένουμε τις αποφάσεις του Πολεμικού Ναυτικού για να τοποθετηθεί  και στα υπόλοιπα πλοία».

Δείτε σχετικό βίντεο από ρεπορτάζ

2. Πυραυλικά Συστήματα (Surface-to-Air)

ESSM (Evolved Sea Sparrow Missile): Εκτοξεύονται από το σύστημα κατακόρυφης εκτόξευσης Mk 41 και προορίζονται για την αναχαίτιση εχθρικών αεροσκαφών και πυραύλων επιφανείας-επιφανείας σε μέσες αποστάσεις.

3. Πυροβόλα και Εγγύς Προστασία (CIWS)

Κύριο Πυροβόλο 127mm (Mk 45): Χρησιμοποιείται για αντιαεροπορική άμυνα με τη χρήση ειδικών πυρομαχικών (proximity fuse), έχοντας αποδείξει την αποτελεσματικότητά του κατά drones σε πραγματικές συνθήκες.

Συστήματα Phalanx (CIWS): Δύο συστήματα εγγύς προστασίας με ταχυβόλα πυροβόλα 20mm, που αποτελούν την τελευταία γραμμή άμυνας κατά πυραύλων και drones που πλησιάζουν σε πολύ μικρή απόσταση.

Η κατάρριψη drone των Χούθι από τη φρεγάτα «ΨΑΡΑ»

4. Αισθητήρες και Ραντάρ

Η φρεγάτα χρησιμοποιεί εξελιγμένα συστήματα εντοπισμού, όπως το ραντάρ SMART-L και το APAR, για την έγκαιρη προειδοποίηση και την καθοδήγηση των όπλων κατά πολλαπλών στόχων ταυτόχρονα.

Είναι προφανές πως ο οπλισμός των δύο Φρεγατών λειτουργεί συμπληρωματικά ως προς την εγγύς επιχειρησιακή δυνατότητα και την εγγύς αεράμυνα.

Ως προς την αεράμυνα περιοχής η Φρεγάτα Κίμων είναι και η μοναδική αυτή τη στιγμή στην Ανατολική Μεσόγειο, που είναι κατασκευασμένη ακριβώς για αυτόν τον σκοπό.

Με τα ραντάρ που διαθέτει, καλύπτει ορίζοντα ελέγχου πάνω από 500 χιλιόμετρα  σε απόλυτη ευθεία γραμμή, δηλαδή «βλέπει» πέρα από την Συρία, τον Λίβανο και το Ισραήλ.

Οι δυνατότητες των F16 VIPER

Το F-16 Viper αποτελεί την πιο προηγμένη έκδοση του θρυλικού μαχητικού, μετατρέποντας ένα αεροσκάφος 4ης γενιάς σε μια πλατφόρμα με δυνατότητες που αγγίζουν την 5η γενιά. Οι δυνατότητες κατάρριψης και επιβίωσής του βασίζονται σε τρεις κύριους πυλώνες:

1. Ραντάρ και Εντοπισμός (AESA)

Το «κλειδί» της αναβάθμισης είναι το ραντάρ AN/APG-83 SABR (AESA), το οποίο προσφέρει τεράστιο πλεονέκτημα στην εναέρια μάχη:

Μεγαλύτερη εμβέλεια: Εντοπίζει εχθρικά αεροσκάφη σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από τα παλαιότερα ραντάρ.

Ταυτόχρονη ιχνηλάτηση: Μπορεί να παρακολουθεί περισσότερους από 20 στόχους ταυτόχρονα, και να εμπλέκει πολλαπλούς στόχους με πυραύλους AMRAAM.

Αντοχή σε παρεμβολές: Λόγω της τεχνολογίας AESA, είναι εξαιρετικά δύσκολο να «τυφλωθεί» από εχθρικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.

2. Οπλισμός και Φονικότητα

Το Viper μπορεί να φέρει όλη τη γκάμα των σύγχρονων αμερικανικών πυραύλων:

AIM-120D AMRAAM: Πύραυλος πέραν του οπτικού ορίζοντα (BVR) με εμβέλεια που ξεπερνά τα 160 χλμ., επιτρέποντας την κατάρριψη πριν ο εχθρός καν πλησιάσει.

AIM-9X Sidewinder: Ο κορυφαίος πύραυλος κλειστής αερομαχίας. Σε συνδυασμό με το σύστημα σκόπευσης επί κράνους (JHMCS II), ο πιλότος μπορεί να καταρρίψει εχθρικό αεροπλάνο απλώς κοιτάζοντάς το, χωρίς να χρειάζεται να στρέψει ολόκληρο το αεροσκάφος προς αυτό.

Πυροβόλο M61A1 Vulcan: Εξάκανο πυροβόλο 20mm για εμπλοκές σε πολύ μικρές αποστάσεις.

3. Δικτυοκεντρικές Επιχειρήσεις (Link 16)

Η δυνατότητα Link 16 επιτρέπει στο F-16 Viper να «βλέπει» ό,τι βλέπουν και τα υπόλοιπα φίλια μέσα (άλλα μαχητικά, ιπτάμενα ραντάρ, πλοία).

Μπορεί να επιτεθεί σε στόχους που δεν βλέπει το δικό του ραντάρ, λαμβάνοντας δεδομένα από τρίτες πηγές (Silent Attack).

Αυξάνει την επίγνωση της κατάστασης (Situational Awareness), επιτρέποντας στον πιλότο να αποφεύγει ενέδρες και να επιλέγει την καλύτερη γωνία επίθεσης.

4. Επιβιωσιμότητα (Ηλεκτρονικός Πόλεμος)

Το νέο ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου (IVEWS ή Viper Shield) παρέχει προστασία 360 μοιρών:

Αυτοπροστασία: Εντοπίζει άμεσα αν το αεροσκάφος έχει εγκλωβιστεί από εχθρικό ραντάρ ή πύραυλο και ενεργοποιεί αυτόματα αντίμετρα και παρεμβολές.

Auto GCAS: Σύστημα που αποτρέπει την πρόσκρουση στο έδαφος σε περίπτωση που ο πιλότος χάσει τις αισθήσεις του κατά τη διάρκεια ελιγμών υψηλών G.

Συνοπτικά, το F-16 Viper είναι ένας «φονέας» από απόσταση, χάρη στο AESA ραντάρ και τους AMRAAM, ενώ παραμένει ένα από τα πιο ευέλικτα μαχητικά στον κόσμο για κλειστές αερομαχίες (dogfights).