Πλασμαφαίρεση: Τι είναι, πώς γίνεται και πότε χρησιμοποιείται – Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Πλασμαφαίρεση: Τι είναι, πώς γίνεται και πότε χρησιμοποιείται – Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρίσκεται η πλασμαφαίρεση, μετά τις πληροφορίες γύρω από τις συνθήκες του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη. Πρόκειται για εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπευτική διαδικασία, η οποία εφαρμόζεται για συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις και απαιτεί ειδικό εξοπλισμό, κατάλληλο περιβάλλον και εξειδικευμένο προσωπικό.

Το ενδιαφέρον γύρω από την πλασμαφαίρεση έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς η συγκεκριμένη ιατρική διαδικασία συνδέεται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, με την έρευνα για όσα προηγήθηκαν της ανακοπής που υπέστη ο Γιώργος Μαζωνάκης.

Τι ακριβώς είναι όμως η πλασμαφαίρεση; Για ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται, πώς πραγματοποιείται και γιατί δεν πρόκειται για μια απλή διαδικασία «καθαρισμού του αίματος»;

Τι είναι η πλασμαφαίρεση

Η πλασμαφαίρεση – διεθνώς plasmapheresis – είναι μια εξωσωματική διαδικασία κατά την οποία το αίμα του ασθενούς περνά από ειδικό μηχάνημα και διαχωρίζεται στα επιμέρους συστατικά του.

Όταν πραγματοποιείται θεραπευτική αντικατάσταση του πλάσματος, η διαδικασία αναφέρεται και ως Therapeutic Plasma Exchange (TPE).

Το πλάσμα διαχωρίζεται από τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος και αφαιρείται, ενώ τα ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια επιστρέφουν στον οργανισμό.

Παράλληλα, χρησιμοποιείται κατάλληλο υγρό αντικατάστασης, το οποίο μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο, να περιλαμβάνει αλβουμίνη ή πλάσμα.

Γιατί πραγματοποιείται

Βασικός στόχος της θεραπευτικής διαδικασίας είναι η απομάκρυνση από την κυκλοφορία του αίματος ουσιών οι οποίες μπορεί να προκαλούν ή να επιδεινώνουν συγκεκριμένες ασθένειες.

Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται:

• παθολογικά αντισώματα,
• ανοσοσυμπλέγματα,
• συγκεκριμένες πρωτεΐνες του πλάσματος.

Η μέθοδος δεν εφαρμόζεται γενικά και αόριστα, αλλά όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη και σχετική απόφαση της θεράπουσας ιατρικής ομάδας.

Πώς πραγματοποιείται η πλασμαφαίρεση

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, αίμα λαμβάνεται από τον ασθενή και περνά μέσα από ειδικό σύστημα αιμαφαίρεσης.

Το μηχάνημα διαχωρίζει το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος. Το πλάσμα που πρέπει να απομακρυνθεί αφαιρείται, ενώ τα κυτταρικά στοιχεία επιστρέφουν στην κυκλοφορία μαζί με το προβλεπόμενο υγρό αντικατάστασης.

Πρόκειται επομένως για μια εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπεία και όχι για μια συνηθισμένη αιμοληψία.

Σε ποιες παθήσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί

Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος εφαρμόζεται σε επιλεγμένες σοβαρές παθήσεις, όταν η απομάκρυνση συγκεκριμένων ουσιών από το πλάσμα μπορεί να αποτελέσει μέρος της θεραπευτικής αντιμετώπισης.

Μεταξύ των περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί περιλαμβάνονται ορισμένες:

αυτοάνοσες παθήσεις, νευρολογικές νόσοι και αιματολογικές διαταραχές.

Ενδεικτικά, η θεραπευτική πλασμαφαίρεση μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ανάλογα πάντοτε με την κατάσταση του ασθενούς και την ιατρική ένδειξη, σε περιπτώσεις όπως:

• Μυασθένεια gravis
• Σύνδρομο Guillain-Barré
• Θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP)

Σε συγκεκριμένες σοβαρές καταστάσεις, όπως η TTP, η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης βάσει των σχετικών θεραπευτικών πρωτοκόλλων.

Δεν είναι «προληπτικός καθαρισμός του αίματος»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να διευκρινιστούν είναι ότι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν αποτελεί μια γενική ή προληπτική μέθοδο αποτοξίνωσης ή «καθαρισμού» του αίματος.

Πρόκειται για ιατρική θεραπεία που εφαρμόζεται για συγκεκριμένες ενδείξεις.

Η απόφαση λαμβάνεται με βάση τη διάγνωση του ασθενούς, τη σοβαρότητα της κατάστασης και τα προβλεπόμενα θεραπευτικά πρωτόκολλα.

Πού πραγματοποιείται

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση απαιτεί ειδικό εξοπλισμό αιμαφαίρεσης και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, καθώς και δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης του ασθενούς.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για την εφαρμογή της μεθόδου στην Ελλάδα, η θεραπευτική πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται σε εξειδικευμένες νοσοκομειακές μονάδες και όχι ως μια απλή ιατρική πράξη που μπορεί να διενεργείται σε οποιοδήποτε ιδιωτικό ιατρείο.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν

Όπως συμβαίνει με κάθε εξωσωματική θεραπευτική διαδικασία, η πλασμαφαίρεση μπορεί να συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες ή επιπλοκές.

Μεταξύ αυτών μπορεί να περιλαμβάνονται:

• πτώση της αρτηριακής πίεσης
• διαταραχές των ηλεκτρολυτών
• αντιδράσεις στα υγρά αντικατάστασης
• προβλήματα που σχετίζονται με την αγγειακή πρόσβαση

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους απαιτείται κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Γιατί βρίσκεται στο επίκεντρο μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη

Η πλασμαφαίρεση βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας μετά τον ξαφνικό θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη σε ηλικία 54 ετών.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά, ο τραγουδιστής υπέστη ανακοπή ενώ βρισκόταν σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι, με τις Αρχές να διερευνούν πλέον τι ακριβώς συνέβη, ποια ιατρική πράξη πραγματοποιήθηκε και υπό ποιες συνθήκες.

Τα ακριβή αίτια του θανάτου και το εάν υπάρχει οποιαδήποτε αιτιώδης σύνδεση με συγκεκριμένη ιατρική διαδικασία αποτελούν αντικείμενο της αρμόδιας έρευνας και δεν μπορούν να θεωρηθούν δεδομένα πριν από την ολοκλήρωση της ιατροδικαστικής και λοιπής διερεύνησης.

Η υπόθεση, ωστόσο, έφερε στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα: ότι εξειδικευμένες ιατρικές θεραπείες πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά όταν υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη και στο κατάλληλο, αδειοδοτημένο και επαρκώς στελεχωμένο υγειονομικό περιβάλλον.