IRIS και Εφορία: Πότε οι μεταφορές χρημάτων μπορεί να προκαλέσουν φορολογικό έλεγχο

IRIS και Εφορία: Πότε οι μεταφορές χρημάτων μπορεί να προκαλέσουν φορολογικό έλεγχο

Τι ισχύει για χαρτζιλίκι σε παιδιά και εγγόνια, γονικές παροχές, δωρεές και τις επαναλαμβανόμενες μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS. Οι περιπτώσεις που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.

Οι πληρωμές και μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS έχουν γίνει πλέον καθημερινότητα για εκατομμύρια φορολογούμενους. Από το χαρτζιλίκι που στέλνουν οι γονείς στα παιδιά τους μέχρι το μοίρασμα ενός λογαριασμού μεταξύ φίλων, οι ηλεκτρονικές μεταφορές αποτελούν πλέον έναν από τους πιο εύκολους τρόπους διακίνησης χρημάτων.

Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά μέσω IRIS αποτελεί αυτομάτως φορολογητέα δωρεά ή ότι οδηγεί σε έλεγχο από την Εφορία.

Πότε οι μεταφορές IRIS δεν θεωρούνται δωρεά

Χρήματα που μεταφέρονται μεταξύ συγγενών για την κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν αντιμετωπίζονται από μόνα τους ως χρηματικές δωρεές.

Έτσι, ποσά που στέλνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για χαρτζιλίκι, ενοίκιο, σπουδές, σούπερ μάρκετ, λογαριασμούς ή άλλα καθημερινά έξοδα δεν σημαίνει ότι πρέπει να δηλώνονται ως δωρεές.

Το ζήτημα αλλάζει όταν οι συναλλαγές αποκτούν χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε πραγματική γονική παροχή ή δωρεά, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μεγάλα ή επαναλαμβανόμενα ποσά.

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Για χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές προς πρόσωπα της πρώτης κατηγορίας συγγένειας, όπως παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια, προβλέπεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι η χρηματική παροχή να πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβάλλεται η αντίστοιχη δήλωση.

Για ποσά που υπερβαίνουν τις 800.000 ευρώ εφαρμόζεται φόρος 10% στο υπερβάλλον ποσό.

Οι σχετικές δηλώσεις πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, ενώ η φορολογική διοίκηση μπορεί να διασταυρώνει τα στοιχεία της συναλλαγής με τα δεδομένα που αποστέλλουν οι τράπεζες.

Πότε μπορεί να χτυπήσει «καμπανάκι»

Η συχνότητα και το ύψος των συναλλαγών μπορούν να αποκτήσουν σημασία όταν δημιουργείται ένα ασυνήθιστο μοτίβο.

Για παράδειγμα, διαδοχικές μεταφορές μεγάλων και παρόμοιων ποσών, ιδιαίτερα όταν δεν δικαιολογούνται από τις ανάγκες του αποδέκτη ή δεν συμβαδίζουν με την οικονομική εικόνα των εμπλεκόμενων προσώπων, μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω διερεύνησης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές δωρεές μέσω ενδιάμεσων προσώπων, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνται για την αποφυγή της προβλεπόμενης φορολογίας.

Προσοχή και στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς

Έλεγχος μπορεί να απαιτηθεί και όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό με περισσότερους συνδικαιούχους.

Σε περίπτωση που προκύψει ότι το ποσό χρησιμοποιήθηκε τελικά από διαφορετικό πρόσωπο από εκείνο στο οποίο φαινομενικά κατευθυνόταν η μεταφορά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει εάν στην πραγματικότητα έχει πραγματοποιηθεί δωρεά προς τον τελικό αποδέκτη.

Τι ισχύει για αδέλφια και άλλους συγγενείς

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν ισχύει για όλες τις συγγενικές σχέσεις.

Για χρηματικές δωρεές προς αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς εφαρμόζονται διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές, ανάλογα με την κατηγορία συγγένειας.

Στη δεύτερη κατηγορία ο φόρος στις χρηματικές δωρεές ανέρχεται σε 20%, ενώ για πρόσωπα της τρίτης κατηγορίας μπορεί να φτάσει το 40%.

Ποια είναι τα όρια των συναλλαγών μέσω IRIS

Τα όρια στις συναλλαγές IRIS έχουν αυξηθεί, με το ημερήσιο όριο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών και πληρωμές προς επαγγελματίες να διαμορφώνεται στα 1.000 ευρώ, ενώ το συνολικό μηνιαίο όριο φτάνει τα 5.000 ευρώ.

Τα όρια αυτά αφορούν τη λειτουργία της υπηρεσίας και δεν αποτελούν φορολογικό αφορολόγητο.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι φορολογούμενοι

Η χρήση του IRIS για καθημερινές συναλλαγές δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά χρημάτων φορολογείται. Αυτό που έχει σημασία είναι η πραγματική αιτία της συναλλαγής, το ύψος και η συχνότητά της, καθώς και εάν πρόκειται για απλή οικονομική ενίσχυση ή για πραγματική δωρεά ή γονική παροχή.

Σε περίπτωση μεγάλης χρηματικής παροχής, είναι σημαντικό να τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες και να υπάρχουν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία, ώστε η συναλλαγή να μπορεί να δικαιολογηθεί φορολογικά.